Trong dòng chảy đô thị hóa, công viên không chỉ là “lá phổi xanh” mà còn là thước đo chất lượng sống. Công viên Hoàng Hoa Thám (phường Bắc Giang) đã được tỉnh Bắc Ninh định hướng cải tạo theo hướng mở, thân thiện, tiện ích, mang đậm bản sắc văn hóa, lịch sử địa phương.
Không gian bị “khóa”
Công viên Hoàng Hoa Thám tọa lạc tại trung tâm phường Bắc Giang được xây dựng từ năm 2003 với quy mô ban đầu khoảng 36,59 ha. Công viên được đặt tên của người anh hùng Hoàng Hoa Thám – thủ lĩnh Cuộc khởi nghĩa Yên Thế nên mang đậm giá trị văn hóa, lịch sử. Trong quá trình phát triển, công viên nhiều lần điều chỉnh tổng thể và cục bộ (có lúc lên tới 43,15 ha) để phù hợp với các quy chuẩn và nhu cầu thực tiễn, hình thành các hạng mục chức năng như: Tượng đài Hoàng Hoa Thám, hồ nước, đường dạo, khu vui chơi trẻ em, khu thể thao, chòi nghỉ, đường cảnh quan, cây xanh. Hằng ngày, công viên thu hút đông đảo người dân đến vui chơi, giải trí, luyện tập thể dục.
 |
| Khu vực cổng số 1 Công viên Hoàng Hoa Thám. |
Mặc dù là điểm nhấn cảnh quan đô thị nhưng thực tế sử dụng, Công viên Hoàng Hoa Thám bộc lộ một số bất cập. Các hạng mục được xây dựng qua nhiều giai đoạn, theo nhiều dự án riêng dẫn đến thiếu thống nhất về kiến trúc, vật liệu, phong cách. Dễ nhận thấy chính là việc công viên bị “khóa” bởi những bức tường rào cứng bao quanh, cảm giác như có “bức màn chắn” khiến người dân “xa cách” với không gian nội bộ. Mặc dù có tới 4 cổng nhưng chỉ cổng số 1 và số 2 hoạt động, còn lại thường xuyên đóng cửa khiến việc tiếp cận từ các hướng gặp khó khăn. Ông Nguyễn Văn Hòa, tổ dân phố Tiền Tiến, phường Bắc Giang chia sẻ: “Tôi sống gần công viên, sáng nào cũng đi tập thể dục. Nhưng vì một số cổng đóng, tôi phải đi vòng xa mới vào được. Nếu tháo tường rào, tôi chỉ cần qua đường là vào ngay, thuận tiện hơn rất nhiều”.
| Với định hướng mới, công viên Hoàng Hoa Thám không chỉ đơn thuần là một không gian xanh mà còn được thiết kế lại một cách đồng bộ, từ đường dạo, cảnh quan hồ nước, cây xanh, chiếu sáng cho tới các khu chức năng phục vụ nhu cầu đa dạng của người dân. |
Dạo quanh công viên thấy còn nhiều khu đất bỏ hoang, cây cối mọc rậm rạp, đường dạo bị ngắt quãng. Khu đất giao cho một doanh nghiệp tư nhân (khoảng 3 ha) và đảo giữa hồ (1,1 ha) chưa được khai thác hợp lý, ảnh hưởng đến mỹ quan tổng thể. “Phía đường Thanh Niên giáp cao tốc Hà Nội – Bắc Giang cây cối um tùm, đường dạo lổn nhổn, đi bộ hay đạp xe vào sáng sớm hoặc chiều tối khá nguy hiểm vì thiếu ánh sáng dễ va chạm. Chúng tôi mong công viên được chỉnh trang lại đồng bộ, không còn những bãi đất hoang hay chỗ tối nguy hiểm”- bà Đặng Thị Lý, người dân sống gần công viên kỳ vọng. Một số khu vực người dân đổ rác trái phép, làm bãi trung chuyển vật liệu xây dựng, trông giữ xe tự phát gây ô nhiễm môi trường, mất an toàn giao thông. Anh Triệu Công Bình, người thường xuyên tập thể dục tại công viên chia sẻ: “Tôi rất yêu thích không gian ở đây nhưng tình trạng đỗ xe tràn lan gần cổng chính làm mất mỹ quan. Nếu công viên có quy hoạch bãi xe riêng, cấm xe đỗ bừa bãi thì sẽ văn minh, sạch sẽ hơn nhiều”. Một vấn đề đáng lo ngại khác là hệ thống thoát nước tại hồ công viên chưa đảm bảo, người dân từng phản ánh có mùi hôi nhất là sau mưa lớn.
Định hướng cải tạo: Mở – thân thiện – thuận tiện
Trước thực trạng trên, Chủ tịch UBND tỉnh Vương Quốc Tuấn đã giao Sở Xây dựng chủ trì, phối hợp với UBND phường Bắc Giang và các đơn vị liên quan rà soát, nghiên cứu phương án cải tạo Công viên Hoàng Hoa Thám theo hướng mở – thân thiện – thuận tiện, phát huy giá trị văn hóa – lịch sử của địa phương. Theo đó, công viên sẽ được tổ chức lại không gian, cải thiện cảnh quan, phân khu chức năng rõ ràng và hiện đại hơn. Giai đoạn 1 (dự kiến hoàn thành trong quý I/2026) sẽ tháo dỡ toàn bộ tường rào bao quanh công viên để mở rộng lối tiếp cận. Các cổng phụ được đưa vào vận hành thường xuyên, tạo điều kiện để người dân tiếp cận từ nhiều hướng. Giai đoạn 2 (năm 2026) mở rộng tuyến đường Cả Trọng (đoạn từ khách sạn Hải An đến đường Phồn Xương), tạo không gian thoáng đãng, cảnh quan đẹp. Nút giao cầu vượt đường Hùng Vương cũng sẽ được cải tạo, thiết kế lại để trở thành điểm nhấn tại cửa ngõ Trung tâm hành chính tỉnh. Hệ thống thoát nước, vỉa hè trong công viên cũng sẽ được cải tạo, nâng cấp, sử dụng vật liệu thân thiện môi trường, kết hợp các giải pháp hạ tầng xanh như vườn mưa, giếng thấm… giúp hạn chế ngập úng, góp phần điều hòa khí hậu đô thị.
 |
| Người dân đi thể dục trong Công viên Hoàng Hoa Thám. |
Với định hướng mới, Công viên Hoàng Hoa Thám sẽ hình thành các khu chức năng phục vụ nhu cầu đa dạng của người dân. Chẳng hạn khu văn hóa – lịch sử sẽ gắn với tượng đài Hoàng Hoa Thám và các hoạt động giáo dục truyền thống. Khu đồi cây Yên Thế gợi nhớ tới phong trào khởi nghĩa Yên Thế gắn với tên tuổi người anh hùng Hoàng Hoa Thám. Khu thể dục, thể thao với đường chạy, sân tập, thiết bị luyện tập ngoài trời. Khu quảng trường – sự kiện tổ chức lễ hội, hoạt động cộng đồng, triển lãm. Khu thiên văn học, hải dương học mở rộng không gian học tập, khám phá cho thanh, thiếu niên. Đảo giữa hồ dự kiến xây cầu đi bộ kết nối, kết hợp cảnh quan và khu nghỉ chân. Các dịch vụ nhẹ như quầy sách, cà phê nhỏ, gian hàng lưu niệm địa phương… sẽ được bố trí hợp lý, tạo điểm dừng chân cho người dân mà không làm mất đi tính chất không gian công cộng.
Với sự chỉ đạo sát sao của chính quyền, sự ủng hộ từ người dân, Công viên Hoàng Hoa Thám sẽ không chỉ là “lá phổi xanh” giữa lòng đô thị mà còn là biểu tượng mới cho chất lượng sống của người dân.
