Bắc Ninh: Không để khoảng trống trong quản lý đất đai

Phát hiện, xử lý kịp thời vi phạm

Trước thời điểm sáp nhập đơn vị hành chính cấp xã, cấp tỉnh, UBND hai tỉnh Bắc Giang và Bắc Ninh (cũ) đã ban hành công văn yêu cầu các sở, ngành và địa phương tăng cường công tác quản lý nhà nước về đất đai trong bối cảnh tinh gọn bộ máy. Dù lực lượng chức năng đã tập trung tuần tra, giám sát song các hành vi lấn chiếm đất, tự ý chuyển đổi mục đích sử dụng vẫn xảy ra dưới nhiều hình thức. Ở một số khu đô thị, khu công nghiệp, giá đất ở tăng cao khiến nhiều người tìm cách tận dụng đất nông nghiệp để xây dựng nhà xưởng nhằm bán hoặc cho thuê, thu lợi bất chính. Bởi vậy, ngay khi bộ máy chính quyền mới đi vào hoạt động, UBND các xã, phường trong tỉnh đã xây dựng kế hoạch, yêu cầu phòng, cơ quan chuyên môn khẩn trương rà soát, phân loại từng trường hợp vi phạm; đánh giá cụ thể để có biện pháp xử lý. Kiên quyết ngăn chặn, không để phát sinh vi phạm mới và tồn tại kéo dài.

Một hộ ở tổ dân phố Văn Sơn, phường Tân Tiến tháo dỡ công trình vi phạm.

Phường Tân Tiến được thành lập sau khi hợp nhất hai phường: Tân Tiến, Hương Gián và xã Xuân Phú. Địa giới hành chính được mở rộng bao gồm cả khu vực đô thị và nông thôn tạo không gian mới cho địa phương phát triển. Tuy vậy, những khu vực đất nông nghiệp giáp ranh với khu dân sinh lại đứng trước nguy cơ bị xâm lấn. Qua công tác giám sát và các nguồn tin báo về, từ đầu tháng 7 đến nay, lực lượng chức năng phường đã phát hiện 10 trường hợp vi phạm, chủ yếu là xây dựng trái phép trên đất nông nghiệp. Trong đó, hộ ông Dương Văn Tòng (tổ dân phố Văn Sơn) dựng khung, bắn mái tôn trên đất nông nghiệp với diện tích gần 100 m²; hộ ông Nguyễn Duy Sỹ (tổ dân phố Đông Tiến) dựng khung trụ bằng cây, sắt, bắn mái hộp sắt trên diện tích hơn 100 m²… Xác định tính chất vi phạm, tổ công tác do đồng chí Phó Chủ tịch UBND phường làm trưởng đoàn tiến hành lập biên bản và yêu cầu các gia đình tự tháo dỡ, khôi phục hiện trạng ban đầu. Dưới sự giám sát của cơ quan chức năng, đến nay các công trình vi phạm đã được phá bỏ. Ông Nguyễn Thanh Tùng, Phó Trưởng Phòng phụ trách Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Tân Tiến cho biết: “Hầu hết vi phạm diễn ra trước thời điểm sáp nhập. Sau khi được giải thích quy định pháp luật, người dân đều nhận thức rõ và tự phá bỏ công trình vi phạm. Chúng tôi sẽ tiếp tục kiểm tra định kỳ để ngăn phát sinh vi phạm mới”.

Tại phường Phù Khê, lực lượng chức năng đã tăng cường kiểm tra thực tế tại các khu vực đất nông nghiệp xen kẹt, vùng giáp ranh làng nghề. Từ đầu tháng 7 đến nay, cơ quan chuyên môn phường phát hiện 7 trường hợp vi phạm xây dựng công trình trên đất nông nghiệp như quây lưới, quây tôn… Phường đã cử cán bộ thiết lập biên bản đối với các trường hợp vi phạm, gửi thông báo yêu cầu các hộ tự tháo dỡ công trình, trả lại hiện trạng đất.

Tại các phường, xã khác trên địa tỉnh, công tác giám sát, xử lý vi phạm đất đai cũng đang được đồng loạt triển khai. Chính quyền cơ sở thành lập các tổ công tác liên ngành để tăng hiệu quả quản lý đất đai ngay từ ngày đầu.

Ứng dụng công nghệ, gắn trách nhiệm từng cá nhân

Thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, trách nhiệm quản lý nhà nước trong lĩnh vực đất đai được phân cấp, phân quyền mạnh mẽ cho cấp xã. Tuy nhiên, khó khăn đối với các xã, phường sau sắp xếp là địa giới hành chính mở rộng, dân cư đông nên rất khó kiểm soát. Đa số vi phạm có vị trí giáp ranh giữa đất thổ cư với đất nông nghiệp, ven ao hồ. Người dân thường lợi dụng lúc sáng sớm, đêm khuya để cơi nới, xây dựng trái phép. Trong khi đội ngũ cán bộ có chuyên môn về lĩnh vực đất đai ở các phường, xã được bố trí không nhiều.

Phường Cảnh Thụy đưa thiết bị flycam vào hỗ trợ kiểm tra, phát hiện vi phạm về đất đai.

Để công tác quản lý đất đai ngày càng chặt chẽ, các địa phương trong tỉnh đã và đang triển khai nhiều giải pháp như xây dựng đội ngũ cộng tác viên giám sát, bảo vệ tài nguyên khoáng sản. Phường Cảnh Thụy đã có sáng kiến ứng dụng công nghệ để quản lý đất đai từ xa. Hai ngày một lần, cán bộ xã sử dụng flycam kiểm tra thực địa. Thiết bị này giúp phát hiện nhanh dấu hiệu san lấp, xây dựng trái phép, tiết kiệm thời gian kiểm tra, tăng độ chính xác. Ông Phan Văn Giang, Chủ tịch UBND phường Cảnh Thụy cho biết: “Đặc thù địa bàn rộng nên phường khuyến khích cán bộ sử dụng công cụ hỗ trợ như flycam để kịp thời phát hiện vi phạm”. Ở xã Kép, Chủ tịch UBND xã đã ban hành quyết định thành lập tổ kiểm tra, xử lý vi phạm hành chính trong các lĩnh vực đất đai, khoáng sản, xây dựng, môi trường… Trong đó, giao trách nhiệm cụ thể cho từng thành viên. Mục tiêu đặt ra là phát hiện từ sớm, xử lý kịp thời những vi phạm mới; đối với vi phạm đã xử lý thì chú trọng “hậu kiểm”.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, để nâng cao hiệu quả quản lý đất đai, trước mắt, các đơn vị chuyên môn của Sở và các địa phương tập trung kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện Chỉ thị số 19-CT/TU, ngày 11/6/2020 và Kết luận số 120-KL/TU ngày 8/8/2021 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Bắc Giang (trước sáp nhập) về tăng cường kiểm tra, thanh tra để xử lý các vi phạm trong quản lý, sử dụng đất đai; Kết luận số 739-KL/TU ngày 12/6/2023 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Bắc Ninh (trước sáp nhập) về việc xử lý các trường hợp giao đất ở không đúng thẩm quyền, sử dụng đất lấn chiếm, tự ý chuyển mục đích sử dụng đất trên địa bàn tỉnh. Tăng cường công khai, minh bạch thông tin quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất ở cấp xã; đẩy nhanh tiến độ đo đạc, xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai đối với các xã còn lại; thường xuyên cập nhật thông tin biến động về đất đai vào cơ sở dữ liệu bảo đảm đúng, đủ, sạch, sống.

Các phường, xã thiết lập đường dây nóng tiếp nhận phản ánh và công khai thông tin xử lý vi phạm trên cổng thông tin điện tử. Đồng thời huy động người dân tham gia giám sát, tố giác hành vi sai phạm. Tinh thần chung là mọi vi phạm phải được phát hiện, xử lý nghiêm; người đứng đầu lơ là, để xảy ra vi phạm nghiêm trọng sẽ bị xem xét trách nhiệm theo quy định. Việc sáp nhập bộ máy là cơ hội để tổ chức lại phương pháp quản lý, phát huy vai trò cán bộ cơ sở – những người trực tiếp “gác cửa”, ngăn ngừa vi phạm tại địa phương.