Hiện nay, phần lớn doanh nghiệp trong tỉnh Bắc Ninh mới chỉ tham gia phần nhỏ trong chuỗi sản xuất của các doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), chủ yếu cung cấp những chi tiết nhỏ hoặc dịch vụ phụ trợ.
Điều này đặt ra yêu cầu cần tăng cường kết nối giữa doanh nghiệp nội địa và khối FDI, nhằm thúc đẩy quá trình chuyển giao công nghệ, nâng cao năng lực sản xuất và từng bước gia tăng tỷ lệ nội địa hóa sản phẩm, giúp doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Tham gia cung ứng sản phẩm cốt lõi
Công ty trách nhiệm hữu hạn Công nghệ năng lượng YETHAN Việt Nam (Khu công nghiệp Thuận Thành II) là doanh nghiệp Trung Quốc chuyên sản xuất máy phát điện. Hiện doanh nghiệp này là một trong những đối tác của Tập đoàn Sumec (Trung Quốc). Đây là tập đoàn đa ngành: Sản xuất thiết bị điện, máy phát điện, dệt may, thời trang, xuất nhập khẩu thiết bị, giao dịch hàng hóa, đóng tàu… với mạng lưới tiêu thụ sản phẩm tại hơn 100 quốc gia trên thế giới. Theo ông Xu Gang, Tổng Giám đốc Công ty, doanh nghiệp mới đi vào hoạt động với một dây chuyền sản xuất, bước đầu tạo việc làm cho gần 100 lao động. Các khâu công việc đa phần sử dụng rô-bốt để tiết giảm nhân công. Trước khi đầu tư tại Bắc Ninh, đơn vị đã tìm hiểu những điều kiện cần thiết về thủ tục hành chính cũng như năng lực của doanh nghiệp sở tại. Qua đó, YETHAN đã kết nối được với Công ty trách nhiệm hữu hạn Đồng kỹ thuật Aomaga Việt Nam (Khu công nghiệp Tiên Sơn). Ngoài sản xuất tại Bắc Ninh, Aomaga Việt Nam còn có chi nhánh tại một số tỉnh lân cận nên đủ khả năng cung cấp sản phẩm chi tiết về đồng cho các đối tác có nhu cầu. Với sự liên kết, hợp tác, Aomaga Việt Nam hỗ trợ, thiết kế nhà xưởng theo đơn đặt hàng của Công ty YETHAN và nhanh chóng đưa nhà máy vào hoạt động.
 |
| Hana Micron – một trong những doanh nghiệp hàng đầu của tỉnh về sản xuất bán dẫn. |
Được biết, sản phẩm đồng chi tiết trong máy phát điện là sản phẩm cốt lõi, quyết định đến việc vận hành của máy. Ông Xu Gang cho biết: “Khi chính thức đầu tư, chúng tôi chỉ mất 5 tháng để hoàn thiện các khâu, từ thủ tục đầu tư cho đến hoàn thiện nhà máy và ra được sản phẩm đầu tiên. Để đạt được tiến độ nhanh như vậy có sự hỗ trợ rất lớn của chính quyền tỉnh Bắc Ninh và năng lực của các doanh nghiệp nội địa đang hợp tác với Công ty YETHAN. Hiện YETHAN tiếp tục tìm thêm một số doanh nghiệp để liên doanh, liên kết, hướng tới tỷ lệ nội địa của sản phẩm đạt từ 60% trở lên”.
Những năm gần đây, Bắc Ninh nổi lên là một địa phương thuộc tốp đầu các tỉnh thu hút đầu tư FDI và trở thành “thủ phủ công nghiệp” của miền Bắc. Các tập đoàn công nghệ thế giới như Hana Micron, Foxconn, Luxshare-ICT, JA Solar, Samsung… ngày càng mở rộng quy mô. Nhiều doanh nghiệp địa phương tham gia chuỗi cung ứng bằng việc cung cấp các dịch vụ thiết yếu như: Tuyển dụng lao động, suất ăn công nghiệp, dịch vụ khách sạn, thương mại, vui chơi giải trí, bao bì, linh kiện điện tử… Thực tế này cho thấy, một số doanh nghiệp nội địa đã bắt đầu chủ động kết nối với các đối tác FDI, đồng thời đầu tư đổi mới công nghệ và xây dựng chiến lược sản xuất, kinh doanh bài bản. Đây chính là tín hiệu tích cực, mở ra cơ hội nâng cao năng lực cạnh tranh và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Tuy nhiên, số lượng doanh nghiệp trong tỉnh có khả năng cung cấp các sản phẩm cốt lõi, mang tính kỹ thuật cao như Công ty trách nhiệm hữu hạn Đồng kỹ thuật Aomaga Việt Nam vẫn còn ít.
Có cơ chế phù hợp
Từ thành công của Công ty Đồng kỹ thuật Aomaga Việt Nam cho thấy, doanh nghiệp Việt đủ năng lực đáp ứng nhu cầu của các đối tác nước ngoài. Để kết nối doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước, Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh cần thực hiện đề án kết nối; UBND tỉnh giao cho một đơn vị chủ trì, thường xuyên đôn đốc, sơ kết, tổng kết đánh giá định kỳ và kịp thời điều chỉnh đề án phù hợp với tình hình thực tiễn. Có thể kiến nghị với Trung ương nghiên cứu sửa đổi các quy định liên quan, trước mắt có chính sách khuyến khích ưu đãi doanh nghiệp FDI sử dụng dịch vụ và tiêu thụ sản phẩm của doanh nghiệp trong nước. Về lâu dài có thể áp dụng quy định về tỷ lệ nội địa hoá phù hợp theo lộ trình trong các ngành công nghiệp nền tảng, mũi nhọn, ưu tiên; đặt vấn đề các dự án FDI lớn phải có kế hoạch sử dụng chuỗi cung ứng nội địa ngay từ giai đoạn phê duyệt dự án…
| Việc kết nối hiệu quả giữa doanh nghiệp trong nước và FDI không chỉ góp phần nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm mà còn tạo nên sức mạnh cộng hưởng cho toàn bộ nền kinh tế của tỉnh. |
Về phía các doanh nghiệp nội địa, cần nâng cao nhận thức, tầm quan trọng trong việc liên kết với doanh nghiệp FDI. Xu hướng tất yếu muốn lớn mạnh, phát triển bền vững và thu được lợi nhuận cao phải tham gia vào chuỗi giá trị của doanh nghiệp FDI, có nghĩa là phải tham gia sâu vào chuỗi giá trị của khu vực và toàn cầu. Chủ động nắm bắt nhu cầu của doanh nghiệp FDI thông qua các buổi hội thảo, tiếp xúc giữa 2 khối doanh nghiệp do cơ quan nhà nước tổ chức hoặc qua các kênh thông tin khác. Cùng đó, mạnh dạn tìm kiếm công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm để đáp ứng yêu cầu đòi hỏi của các doanh nghiệp FDI. Cần thay đổi tư duy không chỉ cung cấp linh kiện, sản phẩm cho doanh nghiệp FDI ở trong tỉnh mà phải cung cấp linh kiện sản phẩm cho doanh nghiệp FDI trong nước và xuất khẩu ra nước ngoài. Lúc đó mới có thể được coi là tham gia vào chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.
Việc kết nối hiệu quả giữa doanh nghiệp trong nước và FDI không chỉ góp phần nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm mà còn tạo nên sức mạnh cộng hưởng cho toàn bộ nền kinh tế của tỉnh. Nhằm tăng cường liên kết, mới đây tỉnh đã cho phép thành lập Hiệp hội Sản xuất Công nghiệp tỉnh Bắc Ninh, có vai trò dẫn dắt cộng đồng doanh nghiệp trong bối cảnh hội nhập sâu rộng. Hoạt động trọng tâm của Hiệp hội bao gồm: Kết nối và phát triển hội viên; phản biện chính sách và đối thoại đầu tư; xúc tiến thương mại và giao thương; mở rộng hợp tác quốc tế, kết nối doanh nghiệp FDI, phấn đấu đến năm 2030 đưa doanh nghiệp Bắc Ninh hội nhập sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.
